Klimaatbestendige bedrijventerreinen – vaarwel betonnen woestijn, hallo groene weelde

Het is te heet of te nat, en het uitzicht is vaak somber. Veel industrieterreinen en kantorenparken zijn grijs en onaantrekkelijk. Dit is verrassend, omdat de locaties intensief worden gebruikt en een groot deel van de werkende bevolking er dag in, dag uit hun tijd doorbrengt. Deze ‘betonwoestijnen’ zijn vaak verouderd en hebben dringend behoefte aan klimaatadaptatie. Gelukkig komt er verandering.

Van efficiënt naar toekomstgericht

We ervaren steeds vaker negatieve gevolgen van klimaatverandering, zoals hittestress, overstromingen en verlies van biodiversiteit. Het leidt ook tot economische schade, die alleen maar zal toenemen als we nu niet handelen. Daarom nemen steden al maatregelen met betrekking tot klimaatadaptatie. Zo blijkt dat er veel te winnen valt door het vergroenen van bedrijventerreinen. Deze bedrijfsparks zijn puur ontworpen met het oog op efficiëntie en toegankelijkheid, zonder rekening te houden met de levenskwaliteit voor werknemers en dieren. Het zijn vaak versteende gebieden met weinig groen, grote hoeveelheden asfalt, betonblokken en platte daken. Onderzoek toont zelfs aan dat bedrijventerreinen de heetste plekken van een land zijn.1

Ironisch genoeg hebben deze locaties ook vaak last van overstromingen. Maar dat niet alleen. De biodiversiteit is er slecht en het is geen prettige werkomgeving, hoewel mensen hier een groot deel van hun tijd doorbrengen. En aangezien deze locaties een groot oppervlak van de bebouwde omgeving beslaan – bijvoorbeeld meer dan een zesde in Nederland1 en 18% in Duitsland2 – zal elke positieve verandering een grote impact hebben.

Bedrijventerreinen, de hotspots van een land

De voornaamste oorzaak van de bovengenoemde problemen is de verstening van het bedrijventerrein. Betonnen gebieden zijn veel heter op warme dagen dan plaatsen met veel groen. Dit leidt tot een hitte-eilandeffect, dat zowel voor mensen als dieren in het gebied hittestress kan veroorzaken. Als er binnen de komende dertig jaar niets verandert, kan de gemiddeld gevoelde temperatuur op een zomerdag in een bedrijventerrein stijgen tot 40,8 graden Celsius. Door de hitte zullen airconditioners harder moeten werken en als gevolg daarvan meer energie verbruiken.

Hittestresskaarten bieden snel inzicht in stedelijke ‘hotspots’. Hier zijn enkele voorbeelden van deze kaarten:

• Verenigd Koninkrijk
• Nederland
• Duitsland

De verstening kan ook overstromingen veroorzaken, omdat riolen overlopen tijdens hevige regenval. Regenwater kan niet wegstromen omdat de bodem voornamelijk uit beton, steen en asfalt bestaat. En omdat industrieterreinen nog steeds groeien, wordt het leefgebied van planten en dieren snel kleiner. De terreinen blokkeren ook de migratieroutes van veel dieren, wat ook nadelig is voor de biodiversiteit in de regio. En dat is zorgwekkend, want er is wereldwijd gemiddeld een afname van 69% in wilde dierenpopulaties. Zonder biodiversiteit en gezonde ecosystemen zal er in de toekomst een enorme schaarste aan voedsel en drinkwater zijn. Duurzaamheid en actief vergroenen is van groot belang. Daarom moeten er nu aanpassingen worden gemaakt met het oog op de toekomst.

Klimaatslim bedrijvenpark

We hebben goed nieuws in dat opzicht: industrieterreinen zijn zeer geschikt voor biodiversiteitsmaatregelen. Ze liggen tussen stedelijke gebieden en het platteland. Dit stelt hen in staat om habitat te bieden aan, en zelfs de populatie van zowel stedelijke als landelijke flora en fauna te vergroten. Ze vormen ook een goede corridor van het ene habitat naar het andere. Het is vergelijkbaar met een wildbrug over de snelweg, maar dan voor vogels, insecten en kleine wezens, in plaats van grote dieren zoals herten. Ten slotte is er vaak een combinatie van braakliggende gebieden die geschikt zijn voor pioniersoorten en permanente groenstructuren voor vaste plantensoorten.

Dit is uitstekend, want groen heeft naast het verbeteren van de biodiversiteit nog veel meer voordelen, vooral voor de mensen die er werken:

• Een groene werkomgeving vermindert stress en een uitzicht op groen verhoogt zelfs de concentratie.
• Planten zuiveren de lucht zodat mensen minder fijnstof inademen, er meer zuurstof in de lucht komt en CO2 wordt vastgelegd.
• Groen heeft een verkoelend effect. Op hete zomerdagen kan het temperatuurverschil tussen de stad en het platteland oplopen tot wel 7⁰C.
• Groen zorgt ervoor dat regenwater kan afvloeien en/of tijdelijk wordt opgeslagen (waterbuffer).
• Groen creëert een aantrekkelijkere omgeving voor bedrijven, bijvoorbeeld met een Corporate Social Responsibility strategie, om zich op het bedrijvenpark te vestigen.
• Daarnaast zal de waarde van het vastgoed ook toenemen door groen en kunnen bedrijven belastingvoordelen ontvangen wanneer ze hun gebouw vergroenen.

Tot slot is een mooi groen bedrijvenpark een echt visitekaartje voor bezoekers. Een goed voorbeeld van een klimaatbestendig bedrijvenpark is Park 20|20 in Hoofddorp, Nederland, dat is gebouwd op basis van de Cradle-to-Cradle filosofie. Hier is veel groen te vinden, zowel op als rond de gebouwen. Neem in de zomer eens een kijkje bij dit bedrijvenpark:

Accept marketing cookies to view this video.

Van grijs naar groen

Maar hoe pak je het vergroenen aan? Bedrijvenparken hebben hier een groot voordeel. Een van de problemen waar mensen in de stad mee te maken krijgen, is een gebrek aan ruimte (en daardoor moeten ze moeilijke keuzes maken). Industrieterreinen daarentegen hebben vaak veel ruimte om allerlei groene oplossingen te installeren. Als men aan vergroenen denkt, denkt men meestal eerst aan het toevoegen van planten, bomen en struiken. Hoe meer groen er wordt geïmplementeerd, hoe koeler de omgevingstemperatuur zal zijn. Groen heeft vaak ook een geluiddempend effect. Sloten, vijvers, wadi’s en waterdoorlatende parkeerplaatsen zijn goede opties voor natuurlijke wateropslag. Bloemenweiden zorgen ook voor waterafvoer en zijn een belangrijke voedselbron voor insecten. Daarnaast is het een zeer aantrekkelijke omgeving om langs te wandelen, bijvoorbeeld tijdens de lunchpauze.

De gebouwen zelf kunnen ook vergroend worden, met behulp van groene gevels en groene daken. Deze oplossingen bieden ook extra voordelen. In steeds meer landen is het verplicht om zonnepanelen te installeren op nieuwe en/of gerenoveerde gebouwen. Als zonnepanelen in combinatie met een groen dak worden geïnstalleerd, zullen ze minstens 6% extra energie genereren. Daarnaast fungeren groene daken als een regenwaterbuffer (ook in de vorm van Retentie- en Detentiedaken) tegen overstromingen, bieden een home voor vogels en insecten en hebben een verkoelend effect binnen het gebouw.

Voor de indoor climate betekent dit dat de airconditioning 33% minder hard hoeft te werken.

Groene gevels hebben ook een warmteverminderend effect. Voor de indoor climate betekent dit dat de airconditioning 33% minder hard hoeft te werken. Dit leidt op zijn beurt tot energiebesparing. Daarnaast verliest een commercieel gebouw 30% minder warmte wanneer een groene gevel wordt geïnstalleerd. En het natuurlijke luchtzuiverende effect van planten zorgt ervoor dat de luchtkwaliteit aanzienlijk wordt verbeterd. Tot slot dragen groene muren ook bij aan biodiversiteit en geluidsisolatie in het gebied. Als er ook een levende muur binnen het gebouw wordt geïnstalleerd, zal dit belangrijke voordelen hebben voor de werknemers.

Zowel de installatie van groene daken als groene muren dragen bij aan BREEAM- en LEED-certificeringen. Ze helpen bedrijven ook bij het bereiken van hun Sustainable Development Goals.

Overheid financiering

Om bedrijventerreinen groener te maken, moeten er verschillende belangrijke dingen gebeuren. Gelukkig bieden steeds meer landen financieringen aan om dit mogelijk te maken. Controleer op de website van je lokale overheid of gemeenteraad of je project in aanmerking komt voor Overheid financiering.

Meer informatie over het vergroenen van bedrijventerreinen
Op zoek naar meer informatie over het vergroenen van je kantoorgebouw? Neem dan alsjeblieft contact met onze experts. Ze helpen je graag verder!

Bronnen

1. https://www.tijdelijkenatuur.nl/Uploaded_files/Zelf/20200318-tn-brochure.80eeda.pdf
2. https://aktion-flaeche.de/flaechensparende-industrie-und-gewerbeentwicklung
3. https://stadszaken.nl/artikel/1761/wonen-op-bedrijfsterreinen-te-heet   
4. https://www.interpolis.nl/magazine/wonen/een-groen-dak-en-zonnepanelen-wat-levert-het-op
5. https://www.plymouth.ac.uk/news/living-walls-can-reduce-heat-lost-from-buildings-by-over-30-study-shows